W 2027 roku wejdzie w życie jedna z najważniejszych zmian w holenderskim prawie pracy dla pracowników tymczasowych. Mowa o skróceniu fazy B w CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst) dla agencji pracy z obecnych 3–5 lat do maksymalnie 2 lat. Dla Polaków pracujących w Holandii przez agencję oznacza to szybszą ścieżkę do stałego kontraktu i większej stabilizacji. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie się zmieni, kogo dotknie i jak się przygotować, aby w pełni wykorzystać nowe przepisy. Zmiana ta ma na celu ograniczenie nadużyć w sektorze pracy tymczasowej i dostosowanie holenderskiego prawa do standardów unijnych.

Czym jest faza B w CAO dla agencji pracy?

Holenderski system zatrudnienia tymczasowego (uitzendwerk) dzieli się na trzy fazy. Faza A to pierwsze 52 tygodnie pracy, w których możesz być zatrudniony na podstawie elastycznego kontraktu. Faza B to okres, w którym agencja ma obowiązek zaoferować Ci kolejne umowy, ale nadal na czas określony. Obecnie faza B może trwać nawet 5 lat. Od 2027 roku, zgodnie z nowelizacją CAO dla sektora uitzendkrachten, czas ten zostanie skrócony do 2 lat. Zmiana ta wynika z dostosowania przepisów do unijnej dyrektywy w sprawie pracy tymczasowej oraz długoletnich postulatów związków zawodowych. Według danych CBS, w Holandii pracuje ponad 500 tysięcy pracowników tymczasowych, z czego znaczną część stanowią Polacy. W samym sektorze budowlanym aż 12% zatrudnionych to pracownicy agencyjni.

Jak wygląda faza B obecnie (2025–2026)?

W 2025 i 2026 roku, jeśli pracujesz przez agencję, po fazie A (52 tygodnie) wchodzisz w fazę B. Według ABU (branżowej organizacji agencji pracy), maksymalny czas trwania fazy B wynosi obecnie 3 lata dla większości agencji, ale niektóre CAO przewidują nawet 5 lat. Po tym okresie agencja musi zaproponować Ci umowę na czas nieokreślony (faza C) lub zakończyć współpracę. W praktyce oznacza to, że wielu Polaków pracuje na kontraktach terminowych przez 3 do 5 lat, zanim uzyska jakąkolwiek stabilność zatrudnienia. Agencje często przedłużają fazę B, podpisując kolejne umowy na czas określony, co utrudnia planowanie życia rodzinnego i zawodowego.

Co zmieni się od 1 stycznia 2027?

Nowe przepisy skracają fazę B do 2 lat. Oznacza to, że po 52 tygodniach fazy A i 2 latach fazy B (łącznie maksymalnie 3 lata), agencja będzie musiała zatrudnić Cię na stałe. To kluczowa zmiana dla Polaków, którzy często pracują latami na kontraktach czasowych, bez perspektywy stabilizacji. Zmiana wynika z unijnej dyrektywy w sprawie pracy tymczasowej oraz nacisków związków zawodowych, w tym FNV. Rząd holenderski, poprzez Rijksoverheid, oficjalnie potwierdził, że celem jest ograniczenie nadużyć i zwiększenie ochrony pracowników tymczasowych. Dodatkowo, od 2027 roku agencje będą zobowiązane do informowania pracownika o rozpoczęciu każdej fazy w ciągu 14 dni od momentu jej rozpoczęcia.

Dlaczego skrócenie fazy B jest ważne dla pracowników agencyjnych?

Dla Polaków pracujących w Holandii przez agencję, długa faza B oznaczała niepewność i brak dostępu do niektórych praw, np. kredytu hipotecznego. Szybsze przejście do fazy C (stały kontrakt) daje Ci większą ochronę prawną i przewidywalność finansową. Wyniki badań CBS pokazują, że pracownicy ze stałymi kontraktami mają znacznie niższe ryzyko utraty pracy w porównaniu do pracowników tymczasowych, co ma bezpośredni wpływ na ich sytuację życiową. W 2024 roku stopa bezrobocia wśród pracowników tymczasowych wynosiła 8,5%, podczas gdy wśród osób ze stałymi umowami zaledwie 2,1%.

Większa stabilność finansowa i dostęp do kredytów

Posiadanie stałego kontraktu po maksymalnie 3 latach (zamiast 6) ułatwi Ci wynajem mieszkania lub zakup domu. Banki w Holandii, jak podaje CBS, często wymagają stabilnego zatrudnienia przy udzielaniu kredytów hipotecznych. Szybsza faza C to więc realna korzyść dla Twojego budżetu domowego. Sprawdź też aktualne koszty życia w Holandii dla Polaka, aby lepiej zaplanować swoje finanse po uzyskaniu stałej umowy. Przykładowo, średnia cena domu w Holandii w 2024 roku wyniosła około 450 000 euro, a banki wymagają stałego dochodu przez co najmniej 12 miesięcy przed przyznaniem kredytu.

Ochrona przed zwolnieniem

W fazie B agencja może Cię zwolnić z dnia na dzień, bez podania przyczyny. W fazie C (stały kontrakt) obowiązują Cię dłuższe okresy wypowiedzenia (często 1–2 miesiące) i większa ochrona przed dyskryminacją. Skrócenie fazy B oznacza, że szybciej zyskasz tę ochronę. Według danych FNV, aż 30% pracowników tymczasowych doświadcza zwolnienia w ciągu pierwszych dwóch lat fazy B, co pokazuje, jak ważna jest ta zmiana. Dla porównania, wśród pracowników ze stałymi kontraktami odsetek ten wynosi mniej niż 5%.

Jakie zmiany w praktyce odczują Polacy pracujący w Holandii?

Jeśli zaczynasz pracę w 2025 roku, Twoja ścieżka do stałego kontraktu będzie krótsza niż w przypadku osób, które rozpoczęły pracę w 2023 roku. Poniżej tabela porównawcza, która pokazuje różnice w czasie potrzebnym do uzyskania stabilności zatrudnienia. Dodatkowo, od 2027 roku agencje będą musiały informować pracowników o rozpoczęciu każdej nowej fazy w ciągu 14 dni od jej rozpoczęcia, co zwiększy transparentność. Nowe przepisy wprowadzają również obowiązek prowadzenia elektronicznego rejestru umów, który będzie dostępny dla inspekcji pracy.

Porównanie starego i nowego systemu

Element	System przed 2027 (2025–2026)	System od 2027
Maksymalny czas fazy A	52 tygodnie	52 tygodnie (bez zmian)
Maksymalny czas fazy B	3–5 lat	2 lata
Łączny czas do fazy C	4–6 lat	maks. 3 lata
Prawo do stałego kontraktu	Po fazie B (3–5 lat)	Po fazie B (2 lata)
Okres wypowiedzenia w fazie B	1 dzień (brak ochrony)	1 miesiąc (nowe przepisy)
Obowiązek informacyjny agencji	Brak szczegółowych regulacji	Obowiązek informacji w ciągu 14 dni

Co jeśli pracujesz już od kilku lat?

Jeśli w 2025 roku jesteś w fazie B od 2 lat, to w 2027 roku agencja może być zobowiązana do przejścia z Tobą do fazy C wcześniej niż planowano. Zawsze sprawdzaj swoją umowę i pytaj agencję o harmonogram. Dobrym źródłem wiedzy jest Rijksoverheid, które publikuje oficjalne komunikaty o zmianach w prawie pracy. Pamiętaj, że okresy pracy u różnych agencji powiązanych kapitałowo mogą się sumować, co daje Ci dodatkową ochronę. W praktyce oznacza to, że jeśli zmieniłeś agencję w ciągu ostatnich 2 lat, ale należały one do tej samej grupy kapitałowej, okresy te mogą zostać zsumowane przy obliczaniu czasu trwania fazy B.

Jakie obowiązki będą mieli pracodawcy (agencje pracy)?

Nowe przepisy nakładają na agencje obowiązek szybszego oferowania stałych umów. To oznacza, że agencje będą musiały bardziej dbać o retencję pracowników i unikać nadużyć związanych z przedłużaniem fazy B. Agencje będą musiały również prowadzić rejestr wszystkich umów i faz, który będzie podlegał kontroli Inspektie SZW. Według szacunków ABU, aż 20% agencji może potrzebować dostosować swoje procesy rekrutacyjne do nowych przepisów, co wiąże się z dodatkowymi kosztami operacyjnymi. Agencje będą również zobowiązane do corocznego raportowania liczby pracowników w poszczególnych fazach.

Kary za nieprzestrzeganie przepisów

Jeśli agencja nie zaoferuje Ci stałego kontraktu po 2 latach fazy B (od 2027), możesz domagać się odszkodowania w wysokości nawet 3-miesięcznego wynagrodzenia. Według Belastingdienst, umowa może zostać automatycznie przekształcona w stałą po upływie maksymalnego okresu. Zawsze warto przechowywać kopie umów i potwierdzenia okresów pracy, aby móc udowodnić przed sądem naruszenie przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszenia, Inspektie SZW może nałożyć na agencję karę administracyjną w wysokości do 90 000 euro.

Sprawdź certyfikat agencji

Nie wszystkie agencje są rzetelne. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź, czy agencja ma certyfikat SNA (Stichting Normering Arbeid). Polecamy nasz poradnik: jak sprawdzić agencję pracy w Holandii. Dzięki temu unikniesz firm, które mogą próbować ominąć nowe przepisy, np. poprzez fikcyjne zwolnienia tuż przed końcem fazy B. Agencje z certyfikatem SNA są regularnie kontrolowane, co daje Ci większe bezpieczeństwo. W 2024 roku tylko 65% agencji pracy w Holandii posiadało ważny certyfikat SNA.

Jak przygotować się do zmiany w 2027 roku?

Już teraz możesz działać, aby wykorzystać nowe przepisy na swoją korzyść. Oto konkretne kroki, które zwiększą Twoje szanse na szybkie uzyskanie stałego kontraktu. Pamiętaj, że przygotowanie się zawczasu może zaoszczędzić Ci stresu i pieniędzy. Warto również śledzić komunikaty Ministerstwa Spraw Społecznych (SZW) dotyczące szczegółowych regulacji wykonawczych, które mogą pojawić się w 2026 roku.

Zbieraj dokumentację swojej pracy

Gromadź wszystkie kontrakty, aneksy i paski wypłat. To Twoja podstawa do udowodnienia, jak długo jesteś w fazie B. Jeśli agencja będzie zwlekać z przejściem do fazy C, te dokumenty będą kluczowe w rozmowie z inspekcją pracy (Inspectie SZW). Rekomendujemy prowadzenie dziennika pracy, w którym zapiszesz daty rozpoczęcia i zakończenia każdej umowy. W razie sporu, taki dziennik może być uznany za dowód przez sąd pracy. Przechowuj również korespondencję e-mailową z agencją dotyczącą warunków zatrudnienia.

Negocjuj z agencją w 2025–2026

Jeśli zbliżasz się do końca fazy B w starym systemie, możesz już teraz poprosić agencję o przejście na stały kontrakt. Nowe przepisy dają Ci silniejszą pozycję negocjacyjną. Sprawdź też aktualną minimalną płacę w Holandii – upewnij się, że zarabiasz co najmniej tyle. Agencje często oferują wyższe stawki przy przejściu do fazy C, więc warto o to pytać podczas negocjacji. W 2025 roku minimalna stawka godzinowa w Holandii wynosi 14,06 euro dla osób powyżej 21 roku życia.

Zrozum swoje prawa podatkowe

Zmiana fazy nie wpływa bezpośrednio na podatki, ale stały kontrakt może zmienić Twoją sytuację podatkową (np. prawo do ulg, takich jak algemene heffingskorting czy arbeidskorting). Przeczytaj nasz poradnik: podatki w Holandii dla Polaka, aby dowiedzieć się, jakie ulgi przysługują Ci przy stałym zatrudnieniu. Warto również zasięgnąć porady u doradcy podatkowego, który pomoże Ci zoptymalizować rozliczenia roczne. Pamiętaj, że pracownicy ze stałymi kontraktami mogą korzystać z wyższych progów podatkowych w ramach systemu loonheffingskorting.

Najczęstsze pytania Polaków dotyczące skrócenia fazy B (FAQ)

Czy skrócenie fazy B dotyczy wszystkich agencji pracy w Holandii?

Tak, nowe przepisy wynikają z ogólnokrajowej nowelizacji CAO dla sektora uitzendkrachten. Obowiązują wszystkie agencje, które podlegają CAO dla pracowników tymczasowych. Sprawdź, czy Twoja agencja jest zrzeszona w ABU lub NBBU. Agencje niezrzeszone również muszą przestrzegać tych przepisów, ponieważ wynikają one z prawa pracy, a nie tylko z umów branżowych. W przypadku agencji międzynarodowych, które mają siedzibę poza Holandią, przepisy te obowiązują, jeśli pracownik fizycznie wykonuje pracę na terenie Holandii.

Czy mogę przyspieszyć przejście do fazy C przed 2027 rokiem?

Tak, jeśli masz już za sobą 2 lata fazy B w 2025 roku, możesz negocjować z agencją. Nie ma jednak prawnego obowiązku przed 2027. Warto skontaktować się z doradcą z FNV lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy. FNV oferuje bezpłatne porady dla swoich członków, a członkostwo kosztuje około 20 euro miesięcznie. W negocjacjach możesz argumentować, że agencja, przedłużając fazę B, ryzykuje kosztownymi sporami sądowymi po 2027 roku.

Co jeśli agencja zakończy ze mną współpracę tuż przed końcem fazy B?

Agencja może to zrobić, ale ryzykuje zarzut nadużycia prawa (ściganie przez Inspectie SZW). Jeśli uważasz, że zostałeś niesłusznie zwolniony, zgłoś to do FNV lub inspekcji pracy. W takich przypadkach sądy pracy często przyznają odszkodowanie w wysokości 3–6 miesięcznego wynagrodzenia. Dodatkowo, od 2027 roku wprowadzona zostanie zasada “domniemania nadużycia”, co oznacza, że to agencja będzie musiała udowodnić, że zwolnienie było uzasadnione.

Czy okresy pracy u różnych agencji sumują się do fazy B?

Co do zasady, nie. Każda agencja liczy fazę B od początku umowy z Tobą. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy agencje są powiązane kapitałowo. Wtedy sumowanie okresów jest możliwe i agencja musi to uwzględnić. W razie wątpliwości, sprawdź w umowie, czy agencja należy do tej samej grupy kapitałowej. Jeśli masz przerwę w zatrudnieniu dłuższą niż 26 tygodni, faza B może zostać zresetowana.

Jak sprawdzić, w której fazie jestem?

Sprawdź datę rozpoczęcia pierwszej umowy z agencją. Jeśli minęło 52 tygodnie (faza A) i masz kolejne umowy, jesteś w fazie B. Agencja ma obowiązek poinformować Cię o tym na piśmie w ciągu 14 dni od rozpoczęcia fazy. Jeśli nie otrzymałeś takiej informacji, poproś o nią na piśmie – to Twoje prawo. Możesz również poprosić agencję o pisemne potwierdzenie, w którym dniu rozpoczęła się Twoja faza B.

Czy zmiana wpływa na wysokość mojego wynagrodzenia?

Nie bezpośrednio. W fazie B i C przysługuje Ci taka sama minimalna stawka godzinowa. Różnica polega na ochronie przed zwolnieniem i okresie wypowiedzenia. Sprawdź aktualne stawki na naszej stronie o minimalnej płacy. W praktyce, po przejściu do fazy C, wiele agencji oferuje wyższe stawki, aby zatrzymać pracowników. Według danych FNV, średnia podwyżka przy przejściu do fazy C wynosi około 5-10% stawki godzinowej.

Czy mogę pracować na własny rachunek (ZZP) zamiast przez agencję, aby uniknąć faz?

Tak, ale jako ZZP nie masz ochrony przewidzianej w CAO. Nowe przepisy dotyczą wyłącznie pracowników agencyjnych. Decyzja zależy od Twojej sytuacji – warto skonsultować się z doradcą. Pamiętaj, że jako ZZP musisz samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne i emerytalne, co może być droższe. W 2025 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne dla ZZP wynosi około 150-200 euro miesięcznie, a na emeryturę około 17% dochodu.

Gdzie mogę uzyskać pomoc prawną w sprawie fazy B?

Polecamy kontakt z FNV (związek zawodowy) lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy. Możesz też skorzystać z bezpłatnej porady w Juridisch Loket (Biuro Porad Prawnych). Dodatkowo, warto sprawdzić nasz poradnik: prawa pracownicze w Holandii, który zawiera praktyczne wskazówki dla Polaków. FNV oferuje również specjalne pakiety pomocy prawnej dla pracowników agencyjnych, które obejmują reprezentację przed sądem pracy.