Rok 2026 przynosi przełomowe zmiany dla pracowników agencyjnych w Holandii. Nowe postanowienia zawarte w CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst) dla sektora agencji pracy tymczasowej wprowadzają siedem kluczowych praw, które bezpośrednio wpływają na Twoje zarobki, stabilność zatrudnienia i zabezpieczenie emerytalne. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz pracę w Holandii, czy masz już doświadczenie, znajomość tych regulacji jest niezbędna, aby świadomie egzekwować swoje prawa i uniknąć nieporozumień z pracodawcą. Poniżej szczegółowo omawiamy każde z tych praw, opierając się na oficjalnych danych i przepisach obowiązujących od 1 stycznia 2026 roku.

1. Equal Pay (Gelijke Beloning): Koniec z dyskryminacją płacową

Równe wynagrodzenie od pierwszego dnia

Najważniejszą i najbardziej wyczekiwaną zmianą w CAO 2026 jest pełne wdrożenie zasady „gelijk loon voor gelijk werk” (równe wynagrodzenie za tę samą pracę) od pierwszego dnia zatrudnienia. Oznacza to, że jako pracownik agencji pracy tymczasowej (uitzendkracht) od momentu podjęcia obowiązków masz prawo do tych samych stawek, premii i dodatków, co pracownik zatrudniony bezpośrednio przez firmę klienta na tym samym stanowisku. Wcześniej obowiązywały okresy karencji, często wynoszące 26 tygodni pracy. ABU (Algemene Bond Uitzendondernemingen) potwierdza, że od 2026 roku te okresy przejściowe zostały całkowicie zniesione.

Jak to działa w praktyce?

Przykładowo, jeśli pracujesz w magazynie jako komisjoner, a bezpośredni pracownik tej samej firmy zarabia 15,50 euro brutto na godzinę, Ty także musisz otrzymywać tę stawkę, niezależnie od tego, czy jest to Twój pierwszy, czy pięćdziesiąty dzień pracy. To samo dotyczy dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych, w nocy, w weekendy czy w systemie zmianowym. Agencja pracy ma obowiązek udokumentować, według jakiej stawki wynagradzani są etatowi pracownicy klienta i na tej podstawie ustalić Twoje wynagrodzenie. Według danych CBS (Central Bureau voor de Statistiek), średnia różnica w wynagrodzeniach między pracownikami agencyjnymi a etatowymi na tych samych stanowiskach wynosiła w 2024 roku około 15-20% na niekorzyść tych pierwszych – nowe przepisy mają całkowicie wyeliminować tę lukę.

Element wynagrodzenia	Sytuacja przed 2026	Sytuacja od 1 stycznia 2026 (CAO 2026)
Stawka godzinowa podstawowa	Zależna od stażu w agencji (faza A, B, C)	Równa stawce pracownika etatowego od dnia 1
Dodatki za nadgodziny (150-200%)	Dopiero po 26 tygodniach	Od pierwszego dnia pracy
Dodatki zmianowe (onregelmatigheidstoeslag)	Dopiero po spełnieniu warunków fazy	Od pierwszego dnia pracy na takich samych zasadach
Premie (np. vakantiegeld, 13e maand)	Proporcjonalnie naliczane	Naliczane na tych samych zasadach, co u pracownika etatowego

Pamiętaj, że aby skutecznie egzekwować to prawo, musisz znać stawki obowiązujące w firmie klienta. W razie wątpliwości poproś agencję o pisemne wyjaśnienie zasad wynagradzania.

2. Emerytura (Pensioen) od pierwszego dnia

Natychmiastowe gromadzenie kapitału emerytalnego

Kolejną fundamentalną zmianą jest obowiązkowe uczestnictwo w pracowniczym programie emerytalnym (pensioenopbouw) od pierwszego dnia pracy w agencji. Wcześniej okres karencji wynosił zazwyczaj 26 tygodni, co oznaczało, że wielu pracowników sezonowych lub krótkoterminowych w ogóle nie gromadziło środków na emeryturę. CAO 2026 znosi ten okres całkowicie. Od momentu podpisania umowy, zarówno Ty, jak i agencja, musicie odprowadzać składki do funduszu emerytalnego branży uitzendbranche, np. Stiplinge (dawniej StIPP) lub własnego funduszu agencji.

Jakie to ma znaczenie dla Ciebie?

Każdy przepracowany dzień buduje Twoją przyszłą emeryturę. Składka emerytalna jest odliczana od Twojego wynagrodzenia brutto, ale pracodawca (agencja) dopłaca znaczną jej część (zazwyczaj około 2/3 całości). Nawet jeśli planujesz pracować w Holandii tylko przez kilka miesięcy, gromadzisz kapitał, który po wyjeździe możesz przenieść do polskiego OFE lub pozostawić na holenderskim koncie, by wypłacić go po osiągnięciu wieku emerytalnego. Rijksoverheid podkreśla, że budowanie emerytury od pierwszego dnia to kluczowy element poprawy warunków pracy w sektorze tymczasowym. Sprawdź w swojej agencji, do jakiego funduszu należą i jaką stawkę procentową opłacają.

3. Jasne i przejrzyste umowy (Duidelijke Contracten)

Obowiązek pełnej informacji od samego początku

CAO 2026 nakłada na agencje pracy obowiązek dostarczenia Ci pisemnej umowy (lub warunków zatrudnienia) przed rozpoczęciem pracy lub najpóźniej w pierwszym dniu. Dokument ten musi zawierać wszystkie kluczowe informacje: dokładną stawkę godzinową brutto (wynikającą z equal pay), nazwę i adres firmy klienta, przewidywany czas trwania projektu, harmonogram pracy (jeśli jest znany) oraz informację o funduszu emerytalnym. To duże ułatwienie, które eliminuje sytuacje, w których pracownik dowiaduje się o warunkach dopiero po kilku dniach pracy.

Koniec z ukrytymi kosztami i opłatami

Agencje nie mogą już pobierać od Ciebie żadnych opłat za znalezienie pracy, szkolenia wstępne, wydanie konta bankowego, ubezpieczenia czy inne usługi administracyjne. Wszelkie tego typu koszty muszą być pokryte przez agencję. Jeśli agencja proponuje Ci płatne kursy, muszą być one dobrowolne. W razie jakichkolwiek niejasności, zawsze masz prawo poprosić o szczegółowy, pisemny przelew wynagrodzenia (loonstrook) z wyszczególnieniem wszystkich składek i potrąceń. FNV (Federatie Nederlandse Vakbeweging) regularnie publikuje wzory umów i poradniki, jak interpretować zapisy.

4. Stabilność zatrudnienia: Krótsza droga do stałego kontraktu

Nowe, skrócone fazy zatrudnienia

System faz (fasen) w agencjach pracy tymczasowej ulega istotnej modyfikacji. Do tej pory, aby przejść na umowę na czas nieokreślony (vast contract), trzeba było przepracować minimum 78 tygodni (18 miesięcy). CAO 2026 skraca ten okres do 52 tygodni (12 miesięcy) pracy efektywnej. Oznacza to, że po roku faktycznego świadczenia pracy dla jednej agencji, masz prawo otrzymać ofertę stałego zatrudnienia z gwarancją wypłaty wynagrodzenia także w okresach między zleceniami.

Ciągłość zatrudnienia

W ramach tej zmiany, jeśli między kolejnymi zleceniami u tego samego klienta lub u różnych klientów, ale za pośrednictwem tej samej agencji, przerwa nie przekracza 6 miesięcy, okresy te są sumowane. To zapobiega sztucznemu „zerowaniu licznika” przez agencje. Według ABU, nowe przepisy mają na celu zwiększenie stabilizacji zatrudnienia w sektorze, który dotychczas charakteryzował się dużą rotacją.

5. Prawo do odpoczynku i przewidywalnego grafiku

Minimalne przerwy i maksymalny czas pracy

CAO 2026 potwierdza i wzmacnia przepisy dotyczące czasu pracy i odpoczynku. Masz prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę oraz do jednego dnia wolnego w tygodniu (najlepiej w niedzielę). Praca w niedzielę jest możliwa, ale wymaga dobrowolnej zgody i wiąże się z dodatkowym wynagrodzeniem (zgodnie z zasadą equal pay). Okres rozliczeniowy nie może przekraczać 13 tygodni, a Twój grafik powinien być znany z odpowiednim wyprzedzeniem (minimum 48h, a w przypadku stałych harmonogramów – z 72h).

Ochrona przed nieprzewidzianymi zmianami

Agencja nie może jednostronnie odwołać dyżuru w ciągu 48 godzin przed jego rozpoczęciem, chyba że zachodzą szczególne okoliczności (np. awaria u klienta). Jeśli odwołanie nastąpi wcześniej, masz prawo do rekompensaty finansowej za stracony czas. To chroni Cię przed sytuacjami, w których jesteś wzywany do pracy w ostatniej chwili, a potem okazuje się, że nie ma dla Ciebie zajęcia – takie praktyki są traktowane jako nieuczciwe.

6. Szkolenia i rozwój (Ontwikkeling & Opleiding)

Indywidualne konto szkoleniowe (Individueel Ontwikkelbudget)

Jako pracownik agencyjny od 2026 roku masz prawo do indywidualnego budżetu szkoleniowego, który jest naliczany od pierwszego dnia pracy. Wysokość tego budżetu zależy od liczby przepracowanych godzin i jest corocznie określana w CAO. Środki możesz przeznaczyć na kursy językowe (np. niderlandzkiego), szkolenia zawodowe, kursy na prawo jazdy (kat. B, C, E) lub inne kwalifikacje zwiększające Twoje szanse na rynku pracy. Budżet jest ważny przez 3 lata i możesz go wykorzystać niezależnie od tego, czy nadal pracujesz dla tej samej agencji.

Obowiązek rozmów rozwojowych (Ontwikkelingsgesprek)

Oprócz budżetu, agencja ma obowiązek przeprowadzania z Tobą corocznej rozmowy rozwojowej (lub częściej, jeśli pracujesz na podstawie umowy krótkoterminowej). Celem tej rozmowy jest omówienie Twoich kompetencji, planów zawodowych i możliwości rozwoju. To narzędzie ma pomóc w wyjściu poza pracę tymczasową i znalezieniu stabilniejszego zatrudnienia, jeśli tego chcesz.

7. Ochrona przed nieuczciwymi praktykami i dyskryminacją

Zakaz dyskryminacji ze względu na pochodzenie, wiek czy płeć

CAO 2026 wzmacnia istniejące przepisy zakazujące dyskryminacji. Agencja pracy nie może traktować Cię gorzej ze względu na narodowość, wiek, płeć, orientację seksualną, religię czy jakikolwiek inny chroniony prawnie aspekt. Dotyczy to zarówno samego procesu rekrutacji, jak i warunków zatrudnienia. Jeśli czujesz się niesprawiedliwie traktowany (np. otrzymujesz niższe stawki niż inni pracownicy tej samej agencji wykonujący tę samą pracę), masz prawo złożyć skargę do agencji, a w przypadku braku reakcji – do College voor de Rechten van de Mens (Komisji Praw Człowieka).

Możliwość podjęcia pracy bezpośrednio u klienta

Agencja nie może Cię zablokować, jeśli po pewnym czasie pracy zdecydujesz się podjąć zatrudnienie bezpośrednio u firmy klienta. Zgodnie z nowymi zasadami, klauzule zakazujące konkurencji (concurrentiebeding) są w przypadku pracowników agencyjnych znacznie ograniczone. Zazwyczaj okres zakazu przejścia do klienta nie może przekraczać 6 miesięcy, a w wielu przypadkach agencja może pobrać jedynie symboliczną opłatę (zwaną bemiddelingsfee), która jest ściśle limitowana. To ułatwia rozwój kariery i zwiększa Twoją swobodę wyboru.

Podsumowanie: Twoje prawa w pigułce

Prawo	Kluczowa zmiana w 2026
Equal Pay	Równa płaca z pracownikiem etatowym od dnia 1
Emerytura	Składki emerytalne od pierwszego dnia
Jasna umowa	Pisemne warunki przed startem lub w 1. dniu
Stabilizacja	Stała umowa po 52 tygodniach (12 miesiącach)
Odpoczynek	Prawo do 11h odpoczynku i grafiku z 48h wyprzedzeniem
Szkolenia	Indywidualny budżet szkoleniowy od dnia 1
Ochrona	Zakaz dyskryminacji i ułatwiona zmiana pracodawcy

Pamiętaj, że te prawa nie są abstrakcyjne – możesz i powinieneś ich egzekwować. Przed rozpoczęciem pracy upewnij się, że agencja posiada certyfikat SNA (Stichting Normering Arbeid), który gwarantuje przestrzeganie standardów branżowych. W przypadku wątpliwości dotyczących stawek, warto skonsultować się z przewodnikiem podatkowym, a w kwestii codziennych wydatków sprawdzić aktualne koszty życia.

FAQ: Najczęstsze pytania o CAO 2026

Czy nowe przepisy CAO 2026 dotyczą wszystkich pracowników agencyjnych w Holandii?

Tak, CAO dla branży uitzendbranche (ABU CAO) ma zastosowanie do wszystkich agencji pracy tymczasowej, które podlegają pod to porozumienie zbiorowe. Szacuje się, że obejmuje ono około 90% rynku agencji pracy. Jeśli Twoja agencja nie jest sygnatariuszem, może stosować własne, ale mniej korzystne warunki – warto to sprawdzić.

Od kiedy obowiązuje zasada equal pay od pierwszego dnia?

Zgodnie z CAO 2026, równe wynagrodzenie od pierwszego dnia zatrudnienia obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku. Jeśli rozpocząłeś pracę przed tą datą, nowe stawki powinny być stosowane od pierwszego dnia pracy przypadającego po 1 stycznia 2026 roku.

Co zrobić, jeśli agencja nie wypłaca mi stawki equal pay?

W pierwszej kolejności zgłoś problem na piśmie do swojej agencji, powołując się na CAO 2026. Jeśli nie uzyskasz satysfakcjonującej odpowiedzi, możesz złożyć skargę do związku zawodowego (np. FNV), do Inspektoratu Pracy (SZW) lub do sądu pracy. Zachowaj kopie umów, pasków płacowych i korespondencji.

Czy składki emerytalne są obowiązkowe od pierwszego dnia?

Tak, od 1 stycznia 2026 roku nie ma już okresu karencji. Zarówno Ty, jak i agencja macie obowiązek opłacania składek do funduszu emerytalnego od momentu rozpoczęcia pierwszej umowy. Wyjątkiem są bardzo krótkie umowy (poniżej 1 tygodnia), ale to rzadkość.

Jakie są moje prawa do szkoleń w 2026 roku?

Masz prawo do indywidualnego budżetu szkoleniowego, który jest naliczany od pierwszego dnia pracy. Jego wysokość zależy od liczby przepracowanych godzin. Budżet ten możesz wykorzystać na kursy językowe, zawodowe lub podnoszące kwalifikacje. Agencja ma obowiązek poinformować Cię o dostępnych opcjach.

Czy mogę przejść do pracy bezpośrednio u klienta bez zgody agencji?

Tak, ale zazwyczaj wiąże się to z okresem karencji (maks. 6 miesięcy) i ewentualną opłatą pośredniczącą (bemiddelingsfee), która jest limitowana. Agencja nie może Cię całkowicie zablokować. Nowe przepisy to ułatwiają.

Co zrobić, jeśli agencja odwołuje mój dyżur w ostatniej chwili?

Jeśli odwołanie nastąpi na mniej niż 48 godzin przed planowanym rozpoczęciem, masz prawo do rekompensaty finansowej za stracony czas. Zgodnie z CAO, agencja musi Ci zapłacić za godziny, które miałeś przepracować, chyba że odwołanie wynika z siły wyższej.

Gdzie mogę sprawdzić, czy moja agencja przestrzega CAO 2026?

Sprawdź, czy agencja posiada certyfikat SNA. Możesz również skontaktować się z ABU (Algemene Bond Uitzendondernemingen) lub z FNV, aby zweryfikować, czy dana agencja jest sygnatariuszem porozumienia zbiorowego. Warto też przejrzeć swoją umowę i porównać ją z wzorcem dostępnym na stronach związkowych.