Krótka odpowiedź, która wielu osobom się nie spodoba: dla CAK nie ma znaczenia, że to agencja obiecała załatwić Twoje ubezpieczenie i tego nie zrobiła. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Holandii jest osobisty – ciąży na Tobie, nie na pracodawcy ani agencji – więc ewentualna kara i tak trafi do Ciebie. To nie znaczy jednak, że jesteś bez żadnych opcji. Poniżej dokładny, aktualny na 2026 rok proces kar CAK oraz realna droga, żeby odzyskać pieniądze od agencji, która zawiniła.

• Ubezpieczenie zdrowotne to Twój osobisty obowiązek wynikający z Zorgverzekeringswet – nawet jeśli podpisałaś/podpisałeś formularz upoważniający agencję do jego załatwienia.
• Kara CAK w 2026 roku wynosi 529,74 EUR za każde z dwóch możliwych naruszeń, nałożonych w odstępie 3 miesięcy.
• CAK nie uwzględnia winy agencji przy nakładaniu kary – to spór cywilny, który prowadzisz osobno, poza procedurą CAK.
• Realna droga odzyskania strat to pisemne potwierdzenie błędu agencji plus roszczenie odszkodowawcze, a nie odwołanie do CAK z argumentem „to nie moja wina”.

Dlaczego to pytanie budzi tyle niepewności?

W wątku na r/Netherlands „Employment agency failed to register my Dutch health insurance – could I still face a CAK fine?” autor opisuje sytuację znaną wielu polskim pracownikom agencyjnym: podpisał formularz upoważniający agencję do zgłoszenia go do Zorg en Zekerheid, składka nigdy nie była potrącana z pensji, a o braku ubezpieczenia dowiedział się dopiero po zakończeniu kontraktu i wyjeździe z Holandii. Najbardziej wartościowa odpowiedź w wątku brzmi wprost: „CAK nie obchodzi, co zrobiła lub czego nie zrobiła agencja. To indywidualny obowiązek. Jeśli nałożą karę, możesz mieć roszczenie wobec agencji – poniosłeś szkodę finansową przez ich błąd”.

W podobnym wątku na tym samym forum inna osoba opisuje odwrotny, ale powiązany problem: po spóźnionym zarejestrowaniu się u ubezpieczyciela dostała rachunek na 655 EUR za zaległe miesiące składki, licząc od dnia startu pracy, a nie od dnia rejestracji. To pokazuje, że w grę wchodzą dwie osobne rzeczy – kara administracyjna CAK i zwykła zaległa składka u ubezpieczyciela – które łatwo ze sobą pomylić, a które opisujemy osobno w dalszej części artykułu.

Kto naprawdę odpowiada za Twoje ubezpieczenie zdrowotne – Ty czy agencja?

Zgodnie z holenderską ustawą Zorgverzekeringswet, obowiązek zawarcia podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego (basisverzekering) dotyczy każdej osoby, która mieszka lub pracuje w Holandii – jako indywidualny obowiązek prawny, niezależnie od formy zatrudnienia. Agencja pracy może technicznie zająć się formalnościami (wypełnić wniosek, potrącać składkę z pensji) na podstawie Twojego upoważnienia, ale to Ty – nie agencja – jesteś stroną umowy ubezpieczeniowej i to Ciebie prawo traktuje jako odpowiedzialną osobę. Agencja ma osobne, całkowicie inne zobowiązanie wobec systemu: opłaca tzw. werkgeversheffing Zvw, czyli składkę pracodawcy naliczaną od Twojego wynagrodzenia – to jednak nie to samo, co Twoje własne ubezpieczenie podstawowe, i opłacenie jednej rzeczy nie zastępuje drugiej.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie praktyczne: nawet jeśli masz na piśmie potwierdzenie, że to błąd systemowy agencji sprawił, że nigdy nie zostałaś/zostałeś zarejestrowana/y u ubezpieczyciela, z punktu widzenia CAK to Twoje ubezpieczenie było niekompletne – nie ich. Dokładnie to potwierdza oficjalny proces CAK dla osób niezaubezpieczonych, który nigdzie nie przewiduje wyjątku dla sytuacji, w której winę ponosi pracodawca lub agencja pośrednicząca.

Jak dokładnie wygląda proces kar CAK krok po kroku (2026)

CAK ustala brak ubezpieczenia poprzez porównanie danych z Belastingdienst i rejestrów gminnych (BRP), a nie przez zgłoszenie od ubezpieczyciela czy agencji. Cały proces wygląda tak:

• Krok 1 – list ostrzegawczy. CAK wysyła list informujący, że nie widnieje potwierdzenie Twojego ubezpieczenia, i wyznacza 3 miesiące na jego zawarcie (lub na złożenie wniosku o ocenę Wlz, jeśli uważasz, że obowiązek Cię nie dotyczy).
• Krok 2 – pierwsza kara. Jeśli po 3 miesiącach nadal nie masz ubezpieczenia, CAK nakłada pierwszą karę pieniężną.
• Krok 3 – druga kara. Kolejne sprawdzenie danych po kolejnych 3 miesiącach – jeśli wciąż brak ubezpieczenia, nakładana jest druga kara.
• Krok 4 – ubezpieczenie z urzędu (ambtshalve verzekering). Jeśli po drugiej karze nadal nie zawrzesz ubezpieczenia, CAK zawiera je za Ciebie, a przez kolejne 12 miesięcy potrąca podwyższoną składkę administracyjną bezpośrednio z Twoich dochodów.

Kluczowy, dobry z Twojej perspektywy szczegół: jeśli zdążysz zawrzeć ubezpieczenie w ciągu tych 3 miesięcy od otrzymania listu, kara automatycznie odpada – więc czas reakcji po otrzymaniu jakiejkolwiek korespondencji od CAK ma bezpośrednie przełożenie na to, czy w ogóle dojdzie do nałożenia kary.

Ile wynoszą kary CAK w 2026 roku?

Zgodnie z oficjalną stroną hetcak.nl, każda z dwóch możliwych kar w 2026 roku wynosi 529,74 EUR – kwota ta jest liczona jako trzykrotność 176,58 EUR, czyli przeciętnego miesięcznego kosztu ubezpieczenia zdrowotnego (składka plus własny udział). Oznacza to, że przy najgorszym scenariuszu – dwóch nałożonych karach – łączna kwota kar sięga niemal 1060 EUR, zanim jeszcze CAK zacznie naliczać podwyższoną składkę administracyjną w ramach ubezpieczenia z urzędu. Kary płaci się nie bezpośrednio do CAK, tylko za pośrednictwem CJIB (Centraal Justitieel Incassobureau), które wysyła wezwanie do zapłaty, zwykle z możliwością rozłożenia na raty.

Czym różni się kara CAK od zaległej składki u ubezpieczyciela?

To dwie zupełnie osobne kwoty, które łatwo pomylić – i które w praktyce mogą wystąpić jednocześnie. Kara CAK to administracyjna sankcja za sam fakt bycia niezaubezpieczonym mimo ostrzeżenia, płatna do CJIB. Zaległa składka (opisana w drugim wątku na Reddicie, gdzie ubezpieczyciel zażądał 655 EUR) to zwykła, cywilna należność wobec ubezpieczyciela za okres, w którym faktycznie byłaś/byłeś objęta/y obowiązkiem ubezpieczenia, ale nie płaciłaś/płaciłeś składki – ubezpieczenie w Holandii zawsze zaczyna się od dnia powstania obowiązku (zwykle pierwszego dnia pracy), a nie od dnia rejestracji, więc rejestrując się później, dostajesz rachunek za miesiące wstecz. Możesz więc zapłacić zaległą składkę ubezpieczycielowi, a mimo to nadal dostać osobną karę od CAK, jeśli rejestracja nastąpiła zbyt późno – to dwa niezależne ryzyka finansowe tej samej sytuacji.

Zasada 4 miesięcy — jak uniknąć kary, zanim CAK w ogóle zareaguje

Osoby, które dopiero zaczynają pracę (lub zamieszkanie) w Holandii, mają 4 miesiące od powstania obowiązku ubezpieczeniowego na zawarcie polisy z mocą wsteczną, bez ryzyka kary CAK – pod warunkiem, że zdążą to zrobić, zanim system CAK w ogóle ich wykryje jako niezaubezpieczonych. W tym oknie czasowym zapłacisz jedynie zaległą składkę u ubezpieczyciela (jak w przykładzie 655 EUR wyżej), ale nie karę administracyjną. Problem pojawia się dopiero, gdy nikt – ani Ty, ani agencja – nie dopilnuje rejestracji w tym okresie, a CAK zdąży wysłać list ostrzegawczy opisany w sekcji o procesie krok po kroku. Właśnie dlatego samodzielna kontrola statusu ubezpieczenia (opisana niżej) jest tak ważna, zamiast polegania wyłącznie na zapewnieniach agencji.

Co faktycznie możesz zrobić, gdy to agencja zawiniła?

Skoro CAK formalnie nie bierze pod uwagę winy agencji, Twoja energia powinna pójść w dwóch kierunkach jednocześnie, a nie w próbę przekonania CAK, że to nie Twoja wina:

• Natychmiast zarejestruj się u ubezpieczyciela – niezależnie od tego, kto zawinił, każdy dzień zwłoki zwiększa zaległą składkę i przybliża Cię do kolejnego etapu procesu CAK, jeśli już dostałaś/dostałeś list ostrzegawczy.
• Zbierz pisemne potwierdzenie błędu agencji – dokładnie tak, jak zrobił to autor wątku na Reddicie, prosząc pracownika agencji o potwierdzenie błędu systemowego na piśmie. To kluczowy dowód w ewentualnym sporze cywilnym, nie w postępowaniu przed CAK.
• Sprawdź swoją historię wypłat – jeśli agencja pobierała z Twojej pensji kwotę opisaną jako składka zdrowotna, a nigdy jej nie przekazała ubezpieczycielowi, to już nie błąd administracyjny, tylko potencjalnie poważniejsze naruszenie, które warto zgłosić także do Inspectie SZW.

Jak złożyć bezwaar (odwołanie) do CAK — i czego nie oczekiwać

Jeśli dostałaś/dostałeś już karę, masz 6 tygodni od jej otrzymania na złożenie pisemnego sprzeciwu (bezwaar) do CAK. Ważne zastrzeżenie: musisz zapłacić karę niezależnie od tego, czy złożyłaś/złożyłeś odwołanie – samo wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje obowiązku zapłaty. Zgodnie z informacją Nationale ombudsman, jeśli przyczyną problemu jest błąd pracodawcy lub agencji, to spór dotyczy tej instytucji, a nie samego CAK – ombudsman rekomenduje w takiej sytuacji kontakt z Juridisch Loket (bezpłatna lub tania pomoc prawna dla osób o niższych dochodach) zamiast liczenia na to, że CAK odstąpi od kary z powodu winy osoby trzeciej. Co więcej, od podwyższonej składki administracyjnej w ramach ubezpieczenia z urzędu (po drugiej karze) w ogóle nie można się odwołać – to jedna z niewielu sytuacji w prawie administracyjnym, gdzie bezwaar formalnie nie przysługuje.

Roszczenie odszkodowawcze przeciwko agencji — realna droga

Skoro droga „to nie moja wina” nie działa wobec CAK, realną drogą jest cywilne roszczenie odszkodowawcze (schadevergoeding) wobec agencji za szkodę finansową spowodowaną jej udokumentowanym błędem – dokładnie to sugeruje najwyżej oceniona odpowiedź w wątku na Reddicie. Mając pisemne potwierdzenie błędu agencji oraz dowód poniesionej straty (np. kwotę kary CAK, zaległą składkę czy koszty leczenia poniesione w okresie bez ubezpieczenia), możesz: (1) wysłać agencji pisemne wezwanie do zapłaty (ingebrekestelling) z terminem odpowiedzi; (2) skorzystać z bezpłatnej porady Juridisch Loket, jeśli Twój dochód kwalifikuje Cię do pomocy; (3) w ostateczności złożyć pozew o niewielką kwotę do kantonrechter (sądu rejonowego dla spraw drobnych) – procedura uproszczona, zaprojektowana też z myślą o osobach bez własnego prawnika. Jeśli agencja ma certyfikat SNA, warto to zgłosić także w ramach kontroli certyfikacyjnej – sprawdziliśmy dokładnie, jak to zweryfikować, w poradniku certyfikat SNA agencji pracy.

Jak samodzielnie sprawdzić, czy jesteś ubezpieczona/y, zamiast ufać formularzowi agencji?

Najprostszy sposób to bezpośredni kontakt z ubezpieczycielem, u którego miałaś/miałeś zostać zarejestrowana/y (w opisanym wyżej przykładzie – Zorg en Zekerheid), i poproszenie o pisemne potwierdzenie statusu polisy oraz historii płatności składek. Nie polegaj wyłącznie na podpisanym formularzu upoważnienia – jak pokazuje wątek na Reddicie, sam fakt jego podpisania niczego nie gwarantuje, jeśli agencja popełni błąd systemowy po swojej stronie. Do sprawdzenia własnych danych meldunkowych i statusu w systemie przydatny bywa też DigiD, o którym pisaliśmy w poradniku DigiD w Holandii – ułatwia kontakt z wieloma holenderskimi instytucjami, w tym pośrednio z tematami związanymi z ubezpieczeniem i zasiłkami. Warto też pamiętać, że prawidłowo działające ubezpieczenie zdrowotne to warunek konieczny do otrzymania zorgtoeslag – dopłaty do składki, którą opisaliśmy szerzej w artykule o zorgtoeslag dla pracownika agencyjnego.

Podsumowanie — agencja zawiniła, ale kara i tak jest Twoja

Prawnie rzecz biorąc, CAK nakłada karę na osobę fizyczną, nie na agencję pośredniczącą – i żaden oficjalny dokument nie przewiduje wyjątku dla sytuacji, w której to pracodawca lub agencja popełniła błąd. Dlatego najskuteczniejsza strategia to działanie równoległe: natychmiastowe zarejestrowanie ubezpieczenia (żeby zatrzymać zegar procesu CAK), zebranie twardych dowodów winy agencji, i osobne, cywilne dochodzenie odszkodowania od agencji – zamiast liczenia na to, że sam CAK odstąpi od kary. Ta sama zasada dotyczy zresztą innych zaniedbań ze strony agencji – podobny schemat działania (dokumentacja + osobne roszczenie) opisaliśmy też w artykule o tym, co zrobić, gdy agencja pracy w Holandii nie wypłaca wynagrodzenia.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o karze CAK i winie agencji

Czy CAK odstąpi od kary, jeśli udowodnię, że to agencja zawiniła?

Nie ma na to oficjalnej podstawy prawnej. Obowiązek ubezpieczenia jest osobisty, a proces kar CAK nie przewiduje wyjątku dla sytuacji, w której winę ponosi pracodawca lub agencja. Dowód winy agencji jest za to kluczowy w osobnym, cywilnym roszczeniu odszkodowawczym wobec niej.

Ile wynosi kara CAK za brak ubezpieczenia zdrowotnego w 2026 roku?

529,74 EUR za każdą z dwóch możliwych kar, nakładanych w odstępie 3 miesięcy po liście ostrzegawczym. Jeśli po obu karach nadal brak ubezpieczenia, CAK zawiera je z urzędu i potrąca podwyższoną składkę administracyjną przez 12 miesięcy.

Czy dostanę karę, jeśli zarejestruję się w ciągu 4 miesięcy od rozpoczęcia pracy?

Jeśli zdążysz zarejestrować ubezpieczenie zanim CAK wykryje brak ubezpieczenia i wyśle list ostrzegawczy, unikniesz kary administracyjnej – zapłacisz jedynie zaległą składkę u ubezpieczyciela za okres od dnia powstania obowiązku do dnia rejestracji.

Mam już karę od CAK — czy mogę się odwołać?

Tak, masz 6 tygodni od otrzymania kary na złożenie pisemnego sprzeciwu (bezwaar). Musisz jednak zapłacić karę niezależnie od tego, czy złożyłaś/złożyłeś odwołanie. Od podwyższonej składki administracyjnej po ubezpieczeniu z urzędu odwołanie w ogóle nie przysługuje.

Jak odzyskać pieniądze od agencji, która nie zarejestrowała mojego ubezpieczenia?

Zbierz pisemne potwierdzenie błędu agencji i dowód poniesionej straty, wyślij agencji pisemne wezwanie do zapłaty, a w razie braku odpowiedzi skorzystaj z bezpłatnej porady Juridisch Loket lub złóż pozew o drobną kwotę do kantonrechter. To osobna droga cywilna, niezwiązana z postępowaniem przed CAK.

Czy kara CAK i zaległa składka u ubezpieczyciela to to samo?

Nie. Kara CAK to sankcja administracyjna płatna przez CJIB za sam fakt bycia niezaubezpieczonym mimo ostrzeżenia. Zaległa składka to zwykła należność wobec ubezpieczyciela za okres, w którym obowiązek ubezpieczenia już istniał, ale nie był opłacany. Można zapłacić jedno bez drugiego, ale oba ryzyka mogą wystąpić jednocześnie.

Jak sprawdzić, czy jestem faktycznie ubezpieczona/y, zamiast ufać zapewnieniom agencji?

Skontaktuj się bezpośrednio z ubezpieczycielem, u którego miałaś/miałeś zostać zarejestrowana/y, i poproś o pisemne potwierdzenie statusu polisy oraz historii płatności składek. Nie polegaj wyłącznie na podpisanym formularzu upoważnienia dla agencji.